[cungcung]

xin giới thiệu bài viết của
Jason Gibbs:
Trong truyền thống, sân khấu Việt Nam không có đối thoại kiểu kịch nói; mọi trình diễn kịch đều là nhạc kịch. Các thể loại sân khấu trước thế kỷ 20 chủ yếu là hát tuồng (cũng được gọi là hát bội) và hát chèo. Tuy là một loại hình nghệ thuật riêng của Việt Nam, hát tuồng có nhiều điểm tương đồng với nhạc kịch Trung Hoa trong cách vẽ mặt, phục trang, bài hát cùng điệu bộ phối hợp, vũ đạo, và các kỹ thuật biểu diễn vũ thuật. Cốt truyện (tích) của hát tuồng thường dựa trên sử Tàu và dùng nhiều chữ nghĩa điển cố Trung Quốc. Hát chèo là một loại hình sân khấu dân gian phổ biến do các gánh hát lưu động ở các chiếu ở sân đình làng mà không có phông màn. Các phần được biểu diễn gồm bài ca, điệu múa và kịch câm. Tích truyện hướng đến các thuyết nhà Phật và đề cao vai trò những phụ nữ đức hạnh. Cả hai loại hình này có riêng cho mình các tiết mục (trò) hát khúc kiểu aria, các luật thức tỉ mỉ cho lời thoại, và có riêng hệ thống nhạc cụ truyền thống đi theo (Phạm Duy 1975: trang 113-119; Nguyễn 1998: 489-490).

Đầu thế kỷ 20, đặc biệt cuối những năm 1910 và đầu những năm 1920, là thời phát triển kinh tế kéo theo nhiều thay đổi văn hóa ở Việt Nam. Một loại hình sân khấu nhạc kịch mới sinh ra ở miền Nam, dựa trên các bài hát biểu diễn lấy từ nhạc tài tử là một kiểu nhạc thính phòng truyền thống. Ban đầu loại hình mới này được đặt tên là ca ra bộ, một cái tên mô tả sự phối hợp giữa việc hát và điệu bộ. Những câu chuyện và âm nhạc của các vở ca kịch ngắn này bắt nguồn từ truyền thống, rút tỉa từ văn chương, cổ tích Tàu và Việt. Tuy nhiên, sân khấu biểu diễn có ảnh hưởng của kịch phương Tây trong việc các buổi trình diễn chuyển từ đình làng ra nhà hát có phông màn. Khi các trò, tích và việc đạo diễn trở nên vỡ da thịt, ca ra bộ phát triển nhanh chóng thành một thể loại mới gắn với đời sống gọi là cải lương. Cải lương thật sự đã thừa hưởng mọi hình thức để trở thành một loại hình sân khấu giải trí được ưa chuộng nhất ở Việt Nam. Sự ưa chuộng này có nguyên do ở tính sáng tạo của thể loại, đặc biệt trong việc dùng chủ nghĩa hiện thực hơn trong biểu diễn và sân khấu đã có ý thức học từ sân khấu phim ảnh Tây phương, cũng như khả năng của nó trong việc chuyển tải những vấn đề xã hội đương thời. Bên cạnh các câu chuyện truyền thống, nhiều tác phẩm dựa trên các tiểu thuyết lãng mạn Pháp thế kỷ 19, hoặc các phim lúc đó (Phạm Duy 1975: 139-149, Trần Văn Khải 1970: 87-90).

Đồng thời ở miền Bắc, hát chèo cũng được “cải cách” thông qua sáng tạo của hai hình thức mới, chèo văn minh từ 1907 và chèo cải lương từ 1924. Cả hai yếu tố cơ bản của hát chèo là cách hát và cách diễn được giữ lại, nhưng giống như cải lương cũng chuyển từ trong nhà (tức là không gian biểu diễn nguyên thủy như sân đình hay những chỗ không bị bao kín như nhà hát) ra rạp hát. Chèo cải cách kế thừa một số giai điệu của nhạc tài tử mà cải lương miền Nam đã dựa vào đó. Khi cả hai thể loại chèo chấm dứt tồn tại vào những năm 1940, một số cách tân mà chúng đã khai mở ra trở thành phần còn lại của trình diễn hát chèo cho đến ngày nay (Phan Kế Hoành và Huỳnh Lý 1978: 12).
bản word:[Chỉ có thành viên đã kích hoạt và đăng nhập mới thấy được liên kết. ]

[Ban Tang Du Tử]

Đã bị mất rồi bạn ơi! Bạn xem lại nếu đọc được tin nhắn nhé!

[cungcung]

Nguyên văn của Ban Tang Du Tử

Đã bị mất rồi bạn ơi! Bạn xem lại nếu đọc được tin nhắn nhé!

thực xin lỗi bạn vì trong máy tính của tôi cũng mất file này rồi nên không thể up lại cho mọi người được.