[tovanhung]

Sách văn học năm 2005, nếu chọn một cuốn…

Sách văn học năm 2005, nếu chọn một cuốn… thì anh chị sẽ chọn cuốn nào? Câu hỏi này đã được nêu ra cho nhiều người làm văn học nghệ thuật trong Nam ngoài Bắc. Và sau đây là một số câu trả lời được nói với TT&VH.

Nhà văn Lê Văn Thảo:

- Câu ấy khó trả lời lắm.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh:

- Tôi đọc không hết nên xin chẳng nói.

Nhà văn, họa sĩ Nguyễn Ngọc Thuần:

- Chỉ đọc vài cuốn nên không thể cho ý kiến.

Nhà thơ Trần Mạnh Hảo:

- Tôi không chọn cuốn nào được không?

- Tất nhiên là được, nhưng anh cho biết lý do.

- Tôi viết có đăng không?

- Tôi hỏi anh để đăng báo chứ có phải để báo cáo đâu.

Nhưng rồi nhà thơ Trần Mạnh Hảo cũng từ chối trả lời chính thức.



Nhà văn Nguyễn Viện:

- Trong số các tác phẩm của các tác giả trong nước được in trong năm qua có hai cuốn gây dư luận: Bóng đè của Đỗ Hoàng Diệu và Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư.
Tôi không chọn Bóng đè dù nó ồn ào hơn. Đối với tôi, Bóng đè chỉ được cái tứ tương đối mạnh bạo trong bối cảnh xã hội hiện tại, nhưng xét về mặt văn chương chữ nghĩa, bút pháp và cấu trúc (cái cốt yếu nhất đối với một nhà văn) thì Bóng đè và những truyện khác của Đỗ Hoàng Diệu không tương xứng với cái dư luận nó đạt được.

Tôi chọn Cánh đồng bất tận, dù vốn xưa nay tôi không thích Nguyễn Ngọc Tư, vì với Cánh đồng bất tận, Nguyễn Ngọc Tư đã chứng tỏ cô thật sự là một nhà văn với tất cả tính chuyên nghiệp trong cách viết và ngôn ngữ sử dụng. Tôi chọn Cánh đồng bất tận còn vì ở đó tôi thấy cái ác, lòng thù hận đã được cứu chuộc và tha thứ bởi sự chấp nhận số phận, không phải cam chịu mà là sự bao dung, hiểu biết cuộc đời. Đó là cái số phận nhân loại vừa bi tráng vừa nhỏ mọn. Bởi thế, nó chân thật và đáng giá.

Nhà phê bình Huỳnh Như Phương:

- Nếu chỉ được chọn một tác phẩm duy nhất trong năm, tôi chọn Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư. Lý do tôi thấy nó kết hợp được những phương diện sau đây:

Một, nó vừa là chuyện con người. Hai, nó rất gần với những vấn đề thời sự hiện nay mà cũng không xa lạ với những vấn đề vĩnh cửu. Ba, nó vừa dữ dội, bạo liệt vừa rất mềm mại đầy nữ tính. Thứ tư, ngôn ngữ của nó vừa thể hiện được cái văn phong Nam bộ đồng thời vừa có sự trong sáng và phong phú của ngôn ngữ văn chương tiếng Việt. Tuy nhiên, tôi vẫn thấy tiếc là sự diễn đạt nhiều chỗ không được tinh lọc cho lắm và mạch tâm lý của truyện còn có thể khai thác sâu hơn.

Nhà văn, nhà báo Nguyễn Vĩnh Nguyên:



- Theo tôi, năm qua, đáng đọc nhất là truyện ngắn Bóng đè của Đỗ Hoàng Diệu. Tôi muốn nói chỉ là truyện Bóng đè thôi chứ không phải là cuốn Bóng đè, bởi trong cuốn này có nhiều chuyện rất non tay.

Tôi đánh giá cao Bóng đè ở thái độ của người viết trước những vấn đề lâu nay chúng ta cho là thiêng hóa và cần đứng xa tránh né, nó tạo được một mạch ngầm sau văn bản. Mạch ngầm ấy là một ngòi nổ đòi hỏi phản tỉnh và đổi mới văn học, văn hóa dù trước đó, Nguyễn Huy Thiệp đã mon men có ý định châm lửa.

Tôi thích thái độ của nhà văn Đỗ Hoàng Diệu. Dù tôi vẫn cảm thấy ở nhà văn này một sự mặt cảm và cảm quan nhược tiểu. Cũng dễ hiểu và dễ thông cảm khi chị đã có cái nhìn gần như tự trào để tìm khóa mở cho tiến bộ, không phải là sự học đòi mông lung và động cơ viết chợ búa như một nhà văn nữ khác cũng có sách bán chạy trong năm.

Nhưng về bút pháp, kỹ thuật thể hiện thì Bóng đè chưa thuyết phục được tôi. Tôi có quyền chờ đợi ở những bạn viết của bạn cùng thời mang hơi thở đương đại hơn!

Nhà văn Nguyễn Quang Lập:

- Tôi chọn tiểu thuyết Khải huyền muộn của Nguyễn Việt Hà, vì nó là một tiểu thuyết buộc tôi phải đọc hết, vì thấy nó có những tìm kiếm tích cự về thi pháp, mặc dù sự tìm kiếm đó ở trong trạng thái mệt mỏi, bối rối và hầu như tuyệt vọng. Nhưng trong tình trạng văn chương của ta hiện nay thì bất kỳ sự tìm kiếm tích cực nào cũng đáng được vỗ tay hoan hô.

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp:

Tôi chọn Bóng đè vì đó là cuốn sách gây được dư luận, và vì tác giả của nó còn trẻ cần được cổ vũ.

Nhà nhiếp ảnh Dương Minh Long:

Tôi thấy cuốn sách văn học nổi bật năm 2005 là cuốn Bóng đè. Cái truyện đứng tên tập khiến ta phải đọc một mạch đến hết, đọc rồi khiến ta phải suy nghĩ rất nhiều. Tôi không thấy truyện đó sex chút nào hết. Cuốn truyện đã có tiếng vang, đã gây được dư luận tranh cãi, đó là một điều rất hay. Lâu rồi mới lại có một tác phẩm văn học gây được dư luận như vậy.

Hồng Thạch (thực hiện)
Nguồn: Thể thao & Văn hóa
Ngày đăng: 07/01/2006

[Quang Hai]

Sao TVH cho ít lựa chọn quá thế. Tôi ít có thời gian đọc nhưng nếu đuợc xin lựa chọn cuốn : Minh Triết của giới hạn của Ngô Tự Lập thay vì hai cuốn trên poll.

[tovanhung]

Nguyên văn của Quang Hai

Sao TVH cho ít lựa chọn quá thế. Tôi ít có thời gian đọc nhưng nếu đuợc xin lựa chọn cuốn : Minh Triết của giới hạn của Ngô Tự Lập thay vì hai cuốn trên poll.

À, cái bầu chọn này là dựa trên bài viết và trao đổi ở trên. Tovanhung muốn biết thêm cách nhìn của các thành viên như thế nào về dư luận xung quanh 2 cuốn này.

Nếu bình chọn thì dĩ nhiên là còn nhiều quyển nữa ấy chứ. Có lẽ Thư viện Ebook cũng nên tiến hành bình bầu sách của năm các bạn nhỉ?

[tuongkinhquoc]

Nguyên văn của tovanhung

À, cái bầu chọn này là dựa trên bài viết và trao đổi ở trên. Tovanhung muốn biết thêm cách nhìn của các thành viên như thế nào về dư luận xung quanh 2 cuốn này.

Nếu bình chọn thì dĩ nhiên là còn nhiều quyển nữa ấy chứ. Có lẽ Thư viện Ebook cũng nên tiến hành bình bầu sách của năm các bạn nhỉ?

Hai cuốn này đã ra ebook chưa hả bác? Em tìm mà không thấy :-s

[tovanhung]

Nguyên văn của tuongkinhquoc

Hai cuốn này đã ra ebook chưa hả bác? Em tìm mà không thấy :-s

Tuy chưa thực hiện ebook hoàn chỉnh (giống y sách in) nhưng TVE cũng đã up lên gần như đầy đủ của 2 tác phẩm này.

Mời bạn xem tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư và Đỗ Hoàn Diệu

[oainot]

"Bóng đè". Không xứng đáng. Dư luận nhiều. Nhưng chỉ có giá trị là khuấy lên cuộc tranh luận về đề tài này. Càng bàn nhiều về "Bóng đè", càng buồn cho văn học Việt Nam đương đại chưa có được những tác phẩm đáng đọc theo thể loại này. "Bóng đè" đáng khuyến khích, đúng. Nói, "Bóng đè" đã viết được tiếp những gì Nguyễn Huy Thiệp muốn viết nhưng chưa viết được, thật nực cười.

[joke]

Nếu được chọ một cuốn sách cho 2005, tôi sẽ chọn Cánh đồng bất tận của Nguyễn Ngọc Tư. Dù có thay đổi hình thức thể hiện đến đâu thì văn học cũng không nằm ngoài mục đích nhân đạo hoá con người, hướng con người đến thế giới của nhũng chân gía trị.Tôi tìm thấy ở tác phẩm của NNT điều đó, điều mà có đốt đuốc đi tìm cũng không thấy trong Bóng đè

[nguoitoithuong]

Tôi đã đọc tác phẩm Bóng đè ba lần. Lần đầu vì nó là một truyện mới ra và tôi cảm thấy khó chịu, có cảm giác giống như đọc một truyện của Nguyễn Huy Thiệp với giọng văn thô bạo không hợp với người Việt Nam, tôi đọc lướt qua và không đọc lại, như với những truyện ngắn không lôi cuốn được tôi, chỉ để lại một cảm giác hơi tơm tởm như vừa phải ăn một món ăn đã hơi bị thiu. (Với Cánh đồng bất tận thì khác, tôi đọc qua và đọc lại, nhưng không dám đọc kỹ từng lời từng chữ vì lý do khác: tôi sợ mình sẽ khóc). Lần thứ hai, khi dư luận rộ lên về tác phẩm này, tôi nghĩ, có khi mình đã chủ quan quá chăng, nên đọc lại, vẫn như trước, thậm chí tôi không thể nào đọc hết được, hình như càng đọc kỹ, càng suy nghĩ nghiền ngẫm tìm cho ra ý nghĩa sâu xa của từng câu văn, từng chữ càng thấy nó tởm hơn! Lần thứ ba, khi thấy TVE đưa ra so sánh hai tác phẩm Cánh đồng bất tận và Bóng đè, tôi quyết đọc lại lần nữa để góp ý của mình. Để cho khách quan, tôi đọc một số truyện ngắn khác của Đỗ Hoàng Diệu trước và càng thấy mình không sao nuốt nổi thứ văn chương đó, những nhân vật đó. Rồi tôi quay trở lại truyện Bóng đè và chịu thua sau khi đọc khoảng nửa truyện. Không thể nào chịu nổi! Có thể những truyện tôi vừa mới đọc đã góp phần làm dĩa thức ăn Bóng đè càng thiu nhớt đến không nuốt nổi chăng?
Sau khi đã xác định ý kiến của mình, tôi mới để ý đôi chút mấy bài phỏng vấn hai tác giả Nguyễn Ngọc Tư và Đỗ Hoàng Diệu. Rất may là tôi đọc sau khi đọc truyện nên không hề thêm bớt gì vào ý kiến của mình nữa, không sợ mình thiếu khách quan. Tác giả truyện Bóng đè tuyên bố rằng chỉ mượn sex như một chiếc áo để chuyển tải suy nghĩ của mình đến độc giả thôi, nếu vậy thì tôi cho rằng chiếc áo ấy quá sặc sỡ, quá hở hang đến mức làm người ta chỉ lo nhìn nó mà không hề nghĩ đến cái “suy nghĩ của tác giả” và như vậy nghĩa là tác giả đã thất bại. Đạo diễn phim kinh dị lừng danh Alfred Hitchcock luôn luôn biết trước chính xác phản ứng của khán giả khi xem phim ông (khi nào họ cười, khi nào họ sợ), người ta phỏng vấn ông làm sao làm được điều đó và ông nói: Vì tôi muốn như vậy! Nếu đã muốn cho họ sợ thì tôi phải làm cho họ sợ và nếu tôi không làm được có nghĩa là tôi đã thất bại. Khi tôi muốn họ sợ mà họ lại cười ồ lên thì tôi là một đạo diễn dở vì không đủ sức, không đù tài làm cho họ nghĩ và cảm thấy điều tôi muốn (tôi chỉ nhớ đại khái ý là như vậy). Tôi cho rằng nhà văn cũng vậy. Chắc không nhà văn nào muốn độc giả cảm thấy tởm truyện của mình và không thèm đọc lại nữa, nhưng tôi đã làm như vậy (và chắc chắn không ít người khác cũng nghĩ như vậy), như vậy là tác giả đã thất bại!
Xin những người thích truyện Bóng đè khoan hãy đánh giá tôi là trình độ kém, không biết thưởng thức truyện nên mới nói thế, như con cáo trong truyện ngụ ngôn của Edop không với tới được chùm nho nên chê chùm nho chua loét. Nói về chuyện loạn luân và giọng văn thô bạo, tôi đã từng đọc tác phẩm đồ sộ Trăm Năm Cô Đơn của Gabriel Garcia Marquez , tôi hiểu và thậm chí còn thích một số nhân vật, hay thấy tội nghiệp những người muốn chạy trốn tội loạn luân bằng cách trốn vào sự cô đơn cho đến một trăm năm sau, cũng là lúc kết thúc một dòng họ. Tôi không hề chê bai giọng văn thô bạo đó, vì nó phù hợp với tác phẩm, với nhân vật. Nếu đã đọc và hiểu được một truyện dịch như thế, có lẽ tôi không ngu và kém hiểu biết đến mức không hiểu nổi một truyện ngắn viết bằng tiếng mẹ đẻ. (Mong đừng ai nghĩ tôi khoe khoang , tôi chỉ muốn chứng minh điều mình nói thôi)
Nói tóm lại. tôi cho rằng truyện Bóng đè chỉ là một hiện tượng làm ầm ĩ rồi chìm mất, không đem lại cho ta điều gì tốt đẹp, không đáng để quan tâm. Về Cánh đồng bất tận thì nhiều người đã khen ngợi rồi, tôi cũng không nghĩ khác hơn họ. Hãy để thời gian làm vị giám khảo công minh nhất trả lời. Nguyễn Du từng nói “Ba trăm năm nữa ta đâu biết. Người đời ai khóc Tố Như chăng?” (dịch) Chưa đến ba trăm năm, nhưng chúng ta đã công nhận Nguyễn Du là đại thi hào và truyện Kiều là tác phẩm hay. Nếu thật sự truyện Bóng đè là một tác phẩm lớn, chúng ta hãy chờ, chỉ ba năm nữa thôi, tôi tin sẽ không ai còn nhớ hay để ý tới nó nữa.
Tất nhiên nếu hỏi tôi chọn tác phẩm nào trong hai thì tôi sẽ chọn truyện Cánh đồng bất tận vì nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những ngóc ngách sâu kín của con người và khiến chúng ta phải nhìn lại mình, để sống cho tốt hơn.
Đây chỉ là ý kiến của riêng cá nhân tôi, xin mọi người hiểu cho, tôi hoàn toàn không có ý gì khác hơn là góp ý về hai truyện ngắn do TVE đưa ra.

[ruud]

Ai cũng có lựa chọn của mình. Tôi cũng có sự không lựa chọn của tôi. Tôi không chọn cái nào cả. Không ai ép ai cả.
Tôi thấy mỗi tryện có cái đáng xem riêng của nó., có đóng góp riêng của nó cho VH Việt Nam. Mỗi người mỗi vẽ mười phân vẹn mười.
Cái nào gì khơi đúng mạch ngầm nhận thức thì nó được hưởng ứng thôi. Cũng như cái TVE này, nó khơi đúng thú đọc sách nên mới phát triển được.
Tuy không chọn cái nào cả nhưng tôi thích cái nhận xét của Nguyễn Huy Thiệp. Dù gì thì ở tuổi của ĐHD mà viết gây tranh cải được như thế không thể xem thường tài, ẩn dụ như thế không thể nói là không có tâm. Tôi có cảm giác ĐHD khơi gợi ra một số vấn đề lớn hơn cả nhận thức của cô ấy và của người Việt nói chung. Đó không phải là một tội lỗi, cũng không phải là sự bất tài. Đơn giản là vì vấn đề quá phức tạp để làm vừa lòng mọi người.
Nhận ra hay không còn tùy căn cơ, nhận thức, kỳ vọng của từng người đọc (và cả người không đọc).

[oainot]

Đỗ Hoàng Diệu với "Bóng Đè" đã thực sự gây tranh cãi, không chỉ ngoài đời mà cả trên cả diễn đàn này nữa. Tôi thực sự không muốn viết thêm về vấn đề này, nhưng quả tình vẫn thấy ngứa tay. Thôi thì, nghĩ sao viết vậy, cũng chỉ mong góp thêm một ý kiến rất riêng của mình, chẳng dám mong kết luận đúng sai.
Đỗ Hoàng Diệu gây nhiều tranh cãi vì đã động chạm đến nhiều phạm trù phức tạp và tự thân những phạm trù này đã mang nhiều tranh cãi. Ví dụ như: tình dục, loạn luân, lịch sử, tín ngưỡng, tâm linh. Về những lĩnh vực như tình dục, loạn luân, lịch sử, tôi không có ý kiến gì về sự ẩn dụ của Đỗ Hoàng Diệu. Nhưng điều không thuyết phục tôi nhất là những ẩn dụ về tín ngưỡng và tâm linh. Tôi không cho rằng ở đây có gì sai. Tôi chỉ thấy không hay, không thuyết phục và khi cố nắm bắt lý do tại sao viết như Đỗ Hoàng Diệu đã viết lại làm tôi khó chịu, không thoải mái khi đọc thì tôi chỉ lờ mờ cảm giác được lý do. Tôi cảm thấy nhà văn không thực sự hiểu những quan niệm của tôi về tín ngưỡng và tâm linh. Phần ẩn dụ này làm tôi cảm thấy như là một đoạn chuyện ma không hấp dẫn. Trong đời sống tình cảm tâm linh có những quan niệm đã định hình vững chắc trong suy nghĩ của những người Việt. Tất cả những quan niệm về nhân quả, quả báo, luân hồi, tiến hóa, linh hồn, đầu thai, đa thần thánh đã hòa quyện vào tiềm thức người Việt thành một niềm tin tín ngưỡng rất riêng. Những ẩn dụ, hư cấu cũng phải phù hợp với thế giới đó mới có thể mở được cách cửa tâm hồn của bạn đọc.